Poniżej przedstawiamy odpowiedź Ministerstwa Zdrowia w sprawie niejasności dotyczących interpretacji obliczania czasu pracy lekarza w czasie obowiązkowych szkoleń specjalizacyjnych. Wielu rezydentów zwracało uwagę na fakt, że w czasie odbywania szkoleń specjalizacyjnych niejednokrotnie przekraczali tygodniowy i miesięczny wymiar czasu pracy lekarza rezydenta.

Jeśli przyjąć interpretację, że czas szkolenia lekarza rezydenta jest czasem pracy - za te godziny dodatkowe należy się wynagrodzenie takie jak za nadgodziny. Interpretację tę podziela również Ministerstwo Zdrowia.

Pytanie

lekarza rezydenta do Departamentu Nauki i Szkolnictwa Wyższego Ministerstwa Zdrowia
 

Szanowni Państwo,

Jestem lekarzem w trakcie szkolenia specjalizacyjnego w trybie rezydentury w Centralnym Szpitalu Klinicznym w Łodzi. Zwracam się z uprzejmą prośbą o pomoc we właściwej interpretacji przepisów dotyczących umowy o pracę zawieranej z lekarzem rezydentem w zakresie problemu przedstawionego poniżej.

Otóż, w związku w faktem, że coraz częściej obowiązkowe kursy specjalizacyjne organizowane są w dni wolne od pracy pojawia się pytanie, czy czas odbywania obowiązkowego kursu specjalizacyjnego przez lekarza rezydenta należy uznać za czas pracy, oraz czy w związku z tym za ten czas należy się wynagrodzenie.

Moje wątpliwości wynikają z faktu, że jakkolwiek z przepisów ogólnych prawa pracy wynika, że za czas szkolenia (niebędącego szkoleniem BHP) nie należy się wynagrodzenie, to jednak uregulowania dotyczące zatrudniania lekarzy rezydentów i przebiegu szkolenia specjalizacyjnego zawarte w (R)Specjalizacje  lekarzy i lekarzy dentystów Dz.U.2005.213.1779 stanowią lex specialis wobec normujących je zapisów (U)Kodeks pracy  Dz.U.1998.21.24. Pogląd taki podzielił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 6.09.2005 (I PK 5/2005). Jak wynika z zapisów rzeczonego Rozporządzenia, umowa o pracę z lekarzem rezydentem zawierana jest w intencji szkolenia specjalizacyjnego i jak precyzuje Sąd Najwyższy:

"...W świetle rozporządzenia rezydentura jest specjalizacją odbywaną przez lekarza na podstawie umowy o pracę, zawartej na czas określony z jednostką organizacyjną prowadzącą specjalizację, w celu doskonalenia zawodowego obejmującego realizację programu specjalizacji (§ 7 ust. 1). Jak wynika z tego aktu rezydentura jest szczególnym, uprzywilejowanym trybem odbywania specjalizacji..."

Jeśli, więc umowa o pracę z lekarzem rezydentem zawierana jest w celu realizacji programu szkolenia specjalizacyjnego i, tym samym, wynagrodzenie zasadnicze lekarza rezydenta pochodzące ze środków MZ jest, de facto, wynagrodzeniem za odbywanie szkolenia specjalizacyjnego, to arbitralne uznanie przez pracodawcę, że za jakąś jego część nie należy się wynagrodzenie wydaje się bezpodstawne, gdyż rozporządzenie nie wprowadza takiego rozróżnienia, tym samym nie dając pracodawcy takich uprawnień. Co więcej, ewentualne tłumaczenie pracodawcy, że za czas odbywania jakiegoś konkretnego obowiązkowego kursu czy stażu specjalizacyjnego lekarzowi rezydentowi nie należy się wynagrodzenie, gdyż jest to "szkolenie" a za takie w myśl ogólnych uregulowań prawa pracy wynagrodzenie nie przysługuje prowadziłoby do absurdalnego wniosku, że wynagrodzenie w ogóle nie przysługuje za realizację szkolenia specjalizacyjnego (!), które lekarz rezydent wedle zapisów Rozporządzenia odbywa w wymiarze  pełnego etatu lekarza zatrudnionego w 
zakładzie opieki zdrowotnej ,  czyli, tym samym, że lekarz rezydent w ogóle nie powinien otrzymywać wynagrodzenia(!) Rozumowanie takie mogłoby też doprowadzić do sytuacji w której pracodawca dążyłby do delegowania zatrudnionych u siebie lekarzy rezydentów na obowiązkowe kursy i staże cząstkowe w czasie wolnym od pracy aby w godzinach pracy świadczyli oni pracę "w oddziale". Wydaje się, że sytuacja taka nie tylko stanowiłaby próbę ominięcia kluczowych zapisów Rozporządzenia, ale i skutkowałaby marnotrawieniem środków publicznych (wykorzystaniem środków budżetowych przeznaczonych na etaty rezydenckie w sposób niezgodny z przeznaczeniem).

Uprzejmie proszę o Państwa opinię (interpretację) w tej sprawie.

Łączę wyrazy głębokiego szacunku,
JAB

Odpowiedź

Dyrektora Departamentu Nauki i Szkolnictwa Wyższego Ministerstwa Zdrowia